Το Αρχαιολογικό Μουσείο Λήμνου βρίσκεται στη Μύρινα. Στεγάζεται σε ένα μοναδικής αρχιτεκτονικής κτίριο στο Ρωμαίικο γιαλό και λειτουργεί από το 1961. Οι επισκέπτες θα θαυμάσουν μοναδικά ευρήματα που έφεραν στο φως οι ανασκαφές σε όλους τους αρχαιολογικούς τόπους του νησιού. Ευρήματα από την προϊστορική Πολιόχνη, τα Καβείρια, την Ηφαιστία αλλά και το προϊστορικό Κουκονήσι (μικρό νησάκι στον κόλπο του Μούδρου, πολύ κοντά στο ομώνυμο χωριό). Αρχαία αγγεία, νομίσματα και αγαλματίδια, λαμπερά κληροδοτήματα των Λημνιών που αξίζουν το θαυμασμό όλων.

Στο χώρο της Ιεράς Μητροπόλεως Λήμνου στην πρωτεύουσα Μύρινα εκτίθενται σπουδαία δείγματα Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Τέχνης.

όπως την αποκαλεί ο Όμηρος, διαθέτει εξαιρετικό αρχαιολογικό πλούτο. Οι επισκέπτες της θα μαγευτούν από τα ευρήματα και τους ιερούς τόπους που κείτονται στη γη της. Οι αρχαιολογικές σκαπάνες που ηχούν από τα μέσα του προηγούμενου αιώνα στη Λήμνο, έχουν αποκαλύψει πολύτιμα κληροδοτήματα των λημνιών προγόνων.
Η προϊστορική Πολιόχνη, τα Καβείρια, η Ηφαιστεία, ο ναός της Αρτέμιδος, περιοχές με εξαιρετικό αρχαιολογικό ενδιαφέρον κόβουν την ανάσα.

Σε όλο το νησί ξεχωρίζουν για την ομορφιά και μεγαλοπρέπειά τους τα παλιά αρχοντικά. Τόσο στη Μύρινα όσο και σε όλο το υπόλοιπο νησί προκαλούν εντύπωση ειδικά μετά την αναπαλαίωση πολλών απ’ αυτά τις τελευταίες δεκαετίες. Πρόκειται για οικοδομήματα πλουσίων κατοίκων της Λήμνου και τα περισσότερα χτίστηκαν προς τα τέλη του 19^ου αιώνα.
Ξεχωρίζουν για την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική τους αφού δε μοιάζουν με τα παραδοσιακά λημνιακά, με την εξωτερική σκάλα και την «αξάτα», το παραδοσιακό μπαλκόνι που οδηγούσε στο «ανώγι» του σπιτιού. Τα αρχοντικά έχουν εντυπωσιακές προσόψεις συνήθως διακοσμημένες με λιθόγλυπτα.

Στον Κάκκαβο, ένα λόφο ύψους 260μ κοντά στο χωριό Θάνος βρίσκεται ένα από τα εκατοντάδες εξωκλήσια της Λήμνου που αξίζει να δει κάθε επισκέπτης. Ξεχωρίζει από όλα τα υπόλοιπα γιατί είναι χτισμένο στην αγκαλιά ενός βράχου στην κορυφή του λόφου, που μοιάζει να δημιουργήθηκε ακριβώς γι’ αυτό το σκοπό, για να αγκαλιάσει και να προφυλάξει τη λατρεία των Λημνιών για το Θεό.

Αδιάψευστο δείγμα ύπαρξης δασικής βλάστησης στη Λήμνο και σπουδαίο επιστημονικό εύρημα αποτελεί το απολιθωμένο δάσος στο κεντρικό τμήμα του νησιού. Εκτείνεται στην περιοχή των χωριών Βάρους, Ρωμανού, Ρουσσοπουλίου και Μούδρου. Παρότι δεν έχουν γίνει μεγάλου εύρους ανασκαφές στην περιοχή τα ευρήματα αποκαλύπτουν ένα μοναδικό στοιχείο για το κλίμα και το τοπίο του νησιού πριν από χιλιάδες χρόνια.

Παρότι τα πανιά τους δεν ηχούν πια στο φύσημα του ανέμου, οι ανεμόμυλοι της Λήμνου αποτελούν σήμερα αναπόσπαστο κομμάτι του Λημνιακού τοπίου. Στη Λήμνο ένα από τα βασικότερα καλλιεργούμενα ήδη ήταν πάντα το σιτάρι και βασικό στοιχείο της διατροφής των Λημνιών, το αλεύρι. Δεν είναι τυχαίο που οι περισσότερες παραδοσιακές συνταγές έχουν ως πρώτη ύλη το σιτάρι και το αλεύρι (φλομάρι, τραχανάς, πλιγούρι, βαλάννες κ.α.) Μέχρι και πριν μερικές δεκαετίες οι ανεμόμυλοι ήταν πολύτιμοι για τη ζωή των ντόπιων. Κάθε οικογένεια, άλεθε το σιτάρι της, για να εξασφαλίσει το αλεύρι μέχρι την επόμενη σοδειά. Ανεμόμυλοι υπάρχουν σχεδόν σε όλα τα χωριά του νησιού. Οι περισσότεροι σήμερα σώζονται στους λόφους του Κοντιά, του Βάρους και του Ρωμανού.

Βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού, κοντά στο χωριό Καμίνια. Πρόκειται για προϊστορικό οικισμό που οικοδομήθηκε κατά την τρίτη χιλιετία προ Χριστού. Σύγχρονη της γνωστής σε όλους Τροίας αποκαλύπτει στο σύγχρονο άνθρωπο τα ίχνη της, απόηχο της αλλοτινής της δόξας. Στην Πολιόχνη, στην πόλη που 3.000 χρόνια πριν τη γέννηση του χριστού διέθετε πολεοδομικό σχεδιασμό, αξιοζήλευτο και για τη σημερινή εποχή, αποχετευτικό σύστημα και σύστημα ύδρευσης οι ανακαλύψεις των αρχαιολόγων είναι κάτι παραπάνω από συγκλονιστικές.
Μοναδικής σημασίας το προϊστορικό βουλευτήριο που αποκαλύφθηκε στα ερείπιά της και θεωρείται το πρώτο που λειτούργησε στην Ευρώπη.
Στον πλήρως οργανωμένο χώρο ο επισκέπτης θα βαδίσει στα ερείπια της πόλης που πέντε χιλιάδες χρόνια πριν γεννούσε δημοκρατικούς θεσμούς και θα θαυμάσει μοναδικά ευρήματα σε ειδικά διαμορφωμένο μουσειακό χώρο.

Το ιερό των Καβείρων βρίσκεται στην περιοχή μεταξύ Κοντοπουλίου και Παναγιάς στο ακρωτήρι Καλόγερος. Οι ανασκαφές στο χώρο από την ιταλική αρχαιολογική σχολή Αθηνών έφερε στο φως τελέστρια από τα Ελληνιστικά ως και τα υστερορωμαϊκά χρόνια. Οι Κάβειροι παιδιά του Ηφαίστου και η μυστηριακή τους λατρεία λάμβαναν χώρα στο επονομαζόμενο νησί του Ηφαίστου, από τον 8 π.Χ. αιώνα έως και τον 4^ο αιώνα μ.Χ.
Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει τα απομεινάρια του ιερού, τα περιστύλια το βωμό όπου πραγματοποιούνταν οι θυσίες και να νιώσει το δέος μιας λατρείας που χάθηκε στα βάθη των αιώνων και που μέχρι σήμερα μας αποκαλύπτεται τόσο μεγαλόπρεπα.

Η περιοχή της Ηφαιστείας, σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα, κατοικήθηκε από την εποχή του χαλκού ως και τους Βυζαντινούς Χρόνους. Σήμερα, στον κόλπο του Μπουρνιά , στο ακρωτήρι Τηγάνι, λίγα χιλιόμετρα από το Ιερό Λατρείας των Καβείρων, τα ερείπιά της φωτίζουν άλλη μια λαμπερή σελίδα της αρχαιολογικής κληρονομιάς αυτού του τόπου.
Ένα αρχαίο νεκροταφείο, ένα σημαντικό ιερό της Μεγάλης Θεάς, τα ίχνη της πόλης, κατάλοιπα λουτρών και κατοικιών και το μοναδικό αρχαίο θέατρο που η ανασκαφή το ολοκληρώθηκε και γιορτάστηκε το 2006, ταξιδεύουν τον επισκέπτη χιλιάδες χρόνια πίσω. Ο ήχος της θάλασσας μπλέκεται με τις φωνές των αρχαίων ηθοποιών που αντηχούν ακόμη στο υπέροχο θέατρο.

Στον αύλειο χώρο ενός υπερπολυτελούς ξενοδοχείου στη Μύρινα, του «Porto Palace» ανακαλύφθηκε το 1991, ιερό αφιερωμένο στη λατρεία της Αρτέμιδος. Η κατασκευή του Ιερού τοποθετείται στην αρχαϊκή περίοδο με οικοδομικές φάσεις έως την Ελληνιστική περίοδο.
Σήμερα μετά τις ανασκαφές 1991-1993 είναι επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος που έχει αποκαλύψει σπουδαία ευρήματα.

Το κάστρο της πρωτεύουσας Μύρινας του οποίου οι πρώτες φάσεις χρονολογούνται από την πρώιμη αρχαιότητα., καταλαμβάνει ολόκληρη την βραχώδη χερσόνησο στα δυτικά της πόλης Στα ερείπια των αρχαιότερων τειχών  ο Ανδρόνικός Δ’ ο Κομνηνός έχτισε το 12ο αι. μ.Χ. το σημερινό κάστρο, το οποίο βελτιώθηκε αργότερα από τους Ενετούς και τους Τούρκους. Αν και δεν έχουν γίνει συστηματικές ανασκαφές, η περιήγηση πέρα από την εκπληκτική θέα και την παρουσία των ελαφιών που τρέχουν ελεύθερα στις πλαγιές σκαρφαλώνοντας στα ερείπια και μπαινοβγαίνοντας στις σπηλιές των βράχων, αποτελεί ξεχωριστή εμπειρία σαν ιστορική διαδρομή μέσα στις χιλιετηρίδες της ιστορίας.

Ολόκληρη η περιοχή της Ν.Α Λήμνου, κατά την μεσαιωνική περίοδο ονομάζονταν Σκάλα και φαίνεται ότι αποτελούσε σημαντικό κέντρο του νησιού ιδίως την περίοδο της κυριαρχίας των Ενετών και των Γενοβέζων. Υπάρχουν ερείπια οχυρωμένου πύργου και διάσπαρτα ίχνη σπιτιών, πηγαδιών, κιόνων και ανεμόμυλων.

Στο ανατολικότερο σημείο της Λήμνου, νότια της Πλάκας, σε μία μικρή χερσόνησο βρίσκονται ερείπια σημαντικού κάστρου της μεσαιωνικής εποχής.

 Ο Κότσινας (παλαιότερη ονομασία Κότσινος ή Κότζινος) ήταν το επίνειο της Ηφαιστείας. Η ανάπτυξή του πιστεύεται ότι συνέτεινε στην παρακμή της Ηφαιστείας κατά τα Βυζαντινά χρόνια. Μάλιστα αναφερόταν και ως πρωτεύουσα του νησιού τα ύστερα Βυζαντινά χρόνια και οχυρώθηκε με κάστρο μάλλον κατασκευασμένο από τους Βενετούς. Σήμερα διασώζονται ελάχιστα ίχνη του κάστρου και η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής με το «αγίασμα», πηγή νερού στο βάθος του βράχου.

Η Λήμνος, τόπος ιερός από τα αρχαία χρόνια, διατήρησε την έντονη θρησκευτικότητά της και μετά τη μεταστροφή των κατοίκων της στο Χριστιανισμό. Κατά το 18ο, 19ο και 20ο αιώνα κτίσθηκαν όλες σχεδόν οι εκκλησίες των χωριών της Λήμνου σε ορισμένες περιπτώσεις, μετά από κατεδάφιση παλαιότερων μικρών ναών των ύστερων βυζαντινών χρόνων και της τουρκοκρατίας. Για την ιστορική τους σημασία και το αρχιτεκτονικό τους ενδιαφέρον ξεχωρίζουν:

στη Μύρινα ο Μητροπολιτικός Ναός της Αγίας Τριάδος. Ο Ναός αυτός αρχικά χτίστηκε το 1724 και μετά την καταστροφή του το 1770 άρχισε να ξαναχτίζεται το 1835. Είναι αξιόλογο δείγμα αρχιτεκτονικής ναοδομίας και διαθέτει ξυλόγλυπτο με παλιές βυζαντινές εικόνες και νεότερες του 18ου αιώνα.

στο Μούδρο ο Ναός της Ευαγγελιστρίας, αξιόλογο και επιβλητικό δείγμα αρχιτεκτονικής ναοδομίας των νεότερων χρόνων και ο Ναός των Ταξιαρχών, κτίσμα του 1370 με αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο.

Στο Ρωμανού  οι εκκλησίες, του Χριστού, κτίσμα  του 1830, με θαυμάσια αγιογραφημένο τέμπλο, και  του Αγίου Κωνσταντίνου με τέμπλο σκαλισμένο σε πέτρα.

Στην Ατσική, ο Άγιος Γεώργιος, με διώροφο πέτρινο καμπαναριό εξαίρετο δείγμα της τοπικής λιθογλυπτικής.

Στον Κότσινα η Ζωοδόχος Πηγή. Ναός κτισμένος στο χώρο του κάστρου όπου τον 14ο αιώνα υπήρχε μικρό μοναστήρι. Στο εσωτερικό του βράχου όπου είναι κτισμένη η εκκλησία υπάρχει αγίασμα που τροφοδοτούσε το κάστρο με νερό.

Στο Κοντοπούλι ο Αγ. Δημήτριος, με περιστύλιο αποτελούμενο εξ ολοκλήρου από κολόνες της αρχαίας Ηφαιστείας και ένα βάθρο του Αγίου με επιγραφή επίσης από τον ίδιο χώρο.

Ι. Μονή του Αγίου Σώζοντος στη Φυσίνη. Παλιό μοναστήρι του οποίου το πανηγύρι προσελκύει μεγάλο πλήθος προσκυνητών.

Ι. Μονή Σωτήρος στους Αγκαρυώνες. Εγκαταλειμμένο παλιό μοναστήρι.

Τα εξωκλήσια, Παναγίας Κακαβιώτισσας στον Κάκκαβο του Θάνους κτισμένο στην κορυφή του λόφου μέσα σε σπηλιά, του προφήτη Ηλία στο ομώνυμο βουνό κοντά στα Θέρμα, της αγίας Ευφημίας στο Φακό, του Αγίου Ερμολάου στην παραλία της Ατσικής, και δεκάδες άλλα σ΄ ολόκληρη την Λήμνο.

Η ύπαιθρος της Λήμνου είναι διάσπαρτη με εκατοντάδες ξωκλήσια, συνήθως μικρά μονόχωρα δωμάτια εκπληκτικής απλότητας, αρμονικά ενσωματωμένα στις απαλές γραμμές του τοπίου. Τα ξωκλήσια αυτά συνήθως τα φροντίζουν οι κτήτορες, κτηνοτρόφοι της γύρω περιοχής που μία φορά το χρόνο «λειτουργούν», δηλαδή τελούν την λειτουργία στην ονομαστική γιορτή του Αγίου και το πανηγύρι. O Πίνακας 12 που ακολουθεί αποτυπώνει όλους τους κηρυγμένους Αρχαιολογικούς Χώρους και Μνημεία της Επαρχίας Λήμνου ανά Δήμο και Δημοτικό Διαμέρισμα.